-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

 ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Έθιμα Χριστουγέννων

Την ημέρα των Χριστουγέννων,  μερικές γριούλες κρίνουν σωστό, να προσκομίσουν στο θείο βρέφος για τη γέννησή του, τα απαραίτητα δώρα. Από την προηγούμενη μέρα, ετοιμάζουν λίγες περιποιημένες μερίδες  τηγανίτες. Έτσι λοιπόν την ημέρα των Χριστουγέννων, παίρνουν μαζί τους στην εκκλησία και τα δώρα αυτά, τα οποία τα αφήνουν δεξιά ή αριστερά από την ωραία πύλη, τα ευλογεί ο παπάς και στο τέλος τα μοιράζονται όλοι οι εκκλησιαζόμενοι.

Το πάντρεμα της φωτιάς

Το πάντρεμα της φωτιάς γίνεται την  παραμονή των Χριστουγέννων, κατά τις ώρες του ηλιοβασιλέμματος στο τζάκι του σπιτιού. Κάθε είδος ξύλου που φυτρώνει στο χωριό, θα λάβει μέρος στο πάντρεμα της φωτιάς. Την πρώτη θέση μέσα στο πανηγύρι του παντρέματος της φωτιάς, κατέχει το πουρνάρι, ο κέδρος κ.α. Τη στάχτη της φωτιάς αυτής,  κρατάνε οι γυναίκες μέχρι την ημέρα των φώτων,  οπότε με αυτή φροντίζουν τα δέντρα του σπιτιού.

Αξιοπαρατήρητο είναι το πάντρεμα της φωτιάς από μέρους των τσοπάνηδων. Οι τσοπάνηδες  βέβαιοι, ότι κατά την ώρα του παντρέματος της φωτιάς,  θα λείπουν από το σπίτι, σκέφθηκαν να γιορτάσουν το πανηγύρι αυτό όλοι μαζί στην ύπαιθρο. Από την προηγούμενη μέρα λοιπόν, κατέρχονται σε κοινή συμφωνία για τον καθορισμό  της  τοποθεσίας, όπου θα γίνει  το πάντρεμα της φωτιάς. Έτσι λοιπόν την κατάλληλη ώρα ανάβουν θεόρατες φωτιές, αφού όλοι μαζί φρόντισαν να λάβει μέρος στο πάντρεμα της φωτιάς κάθε λογής ξύλο της περιοχής. Σε λίγο θα αρχίσουν τα πηδήματα πάνω από τη φωτιά, για να μπορέσουν έτσι και οι υγιείς να διατηρήσουν την υγεία τους  αμείωτη όλο το χρόνο και οι ασθενείς να μπορέσουν έτσι με το πήδημα αυτής της φωτιάς, να αναλάβουν την χαμένη τους υγεία. Τόση δε προσοχή δίνεται στο σημείο αυτό, ώστε πολλοί άνθρωποι,  αφήνουν το πάντρεμα της φωτιάς στο σπίτι και καταφεύγουν στην ύπαιθρο, για να πηδήσουν την παντρεμένη φωτιά και να αναλάβουν με τον τρόπο αυτό την υγεία.

Έθιμα πρωτοχρονιάς – Δοξασίες

Είναι καθήκον για κάθε άνθρωπο να ξυπνήσει πολύ πρωί την ημέρα της πρωτοχρονιάς . Η ανατολή του ηλίου δεν πρέπει να βρει κανένα να κοιμάται, διότι αλίμονό του, όλο το χρόνο ο ύπνος θα τον ακολουθεί σε κάθε του βήμα, νύχτα και ημέρα και θα τον παρεμποδίζει από κάθε εργασία.

Μεγάλη επίσης σημασία έχει ο άνθρωπος τον οποίο θα αντικρίσει κανείς πρώτο, στην αρχή του νέου χρόνου. Από αυτό ίσως θα εξαρτηθεί, αν η χρονιά θα πάει καλά ή όχι. Για αυτό ακριβώς το λόγο, καθένας  φροντίζει, ώστε να δει πρώτο ένα μικρό παιδί, γιατί τα παιδιά, θεωρούνται από όλους περισσότερο ευοίωνα. Τόση μεγάλη σημασία έχει δοθεί στο σημείο αυτό, ώστε πολλοί ενθυμούνται, εκείνο που την περασμένη πρωτοχρονιά είδαν πρώτο και εάν μεν η χρονιά πήγε καλά, τότε ακολουθούν κάθε τρόπο, να τον ξαναδούν πάλι την ημέρα αυτή της πρωτοχρονιάς.

Την ημέρα της πρωτοχρονιάς ο κτηνοτρόφος καθαρός και περιποιημένος πηγαίνει στη στάνη του κρατώντας στο χέρι του ένα Άι-Βασιλιάτικο κουλούρι,  είναι η πρώτη φορά που του δίνεται η ευκαιρία μέσα στο χρόνο, για να μαντέψει την τύχη του ποιμνίου του. Στο καλύτερο ζώο από το κοπάδι του, που έχει κρεμάσει και το κουδούνι, περιορίζει τις μαγικές ενέργειες, από τις οποίες θα βγάλει πολλά συμπεράσματα. Βάζει λοιπόν στο κεφάλι του ζώου το κουλούρι και το αφήνει να πέσει κάτω,(αυτό επαναλαμβάνεται τρεις φορές). Ανάλογα με τη θέση που θα πάρει το κουλούρι πέφτοντας στη γη, θα βγάλει και τα συμπεράσματά του. Εάν το κουλούρι πέφτοντας από το κεφάλι του ζώου, σταθεί περισσότερες φορές ανάποδα, τότε το κοπάδι πηγαίνει καλά,  εάν το κουλούρι πέφτοντας σταθεί περισσότερες φορές όρθιο τότε το κοπάδι πηγαίνει πάρα πολύ καλά, οπότε ο τσοπάνος μοιράζει το κουλούρι όσο το δυνατόν σε περισσότερα ζώα ώστε να πραγματοποιηθεί η πρόβλεψή του.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης η ενέργεια του γεωργού. Αφού λάβει λίγη ποσότητα από τους καλύτερους σπόρους του, τους ρίχνει σε χωράφι το οποίο δεν έχει σπείρει, για να μην μείνει η γη παραπονούμενη και εναντιώνεται στην καλή παραγωγή..

Έθιμα από την ημέρα των Φώτων

Κάθε οικογένεια φροντίζει, να στείλει στην εκκλησία την ημέρα των Φώτων,  νερό από μία πηγή του χωριού, μέσα σε ένα δοχείο. Το νερό αυτό το τοποθετούν από την αρχή της λειτουργίας, δεξιά ή αριστερά της ωραίας πύλης. Παραμένουν εκεί μέχρις ότου τελειώσει η λειτουργία. Ο παπάς σε κάθε ένα από τα δοχεία, ρίχνει λίγη ποσότητα από το αγιασμένο νερό, για να είναι αγιασμένο έτσι όλο το νερό του δοχείου. Το νερό αυτό το παίρνουν στο σπίτι και δεν επιτρέπεται να το χύσουν. Πίνουν όλοι αυτό και μετά ραντίζουν  το σπίτι , τα χωράφια , τις στάνες  και τα ζώα. Το νερό αυτό δεν πρέπει να μείνει μέσα στο δοχείο, μέχρι την επόμενη μέρα των Φώτων.

Το κλέψιμο του νερού

Την ημέρα των Φώτων, όλα τα νερά είναι αγιασμένα, για τούτο θεωρείται τυχερός όποιος πάρει πρώτος νερό από την πηγή. Αυτό είναι το λεγόμενο κλέψιμο του νερού. Κάθε νοικοκυρά την ημέρα των Φώτων,  προσπαθεί να πάει στη πηγή να πάρει νερό πρώτη από όλες τις νοικοκυρές, τόσο  πρωί, ώστε να της εξασφαλίσει την πρωτιά. Το κλέψιμο γίνεται αφήνοντας στη βρύση, σε αντάλλαγμα του νερού που πήραν,  μια δραχμή ή μία φέτα ψωμί με βούτυρο, ή ένα κουλούρι ….